Projekty edukacyjne

W roku szkolnym 2014/2015 w Gimnazjum im. Szarych Szeregów w Chmielniku realizowane są następujące projekty edukacyjne:

 

Zostań pszczelim przyjacielem, chroń bioróżnorodność

Pszczoły giną. Albert Einstein, fizyk, twórca teorii względności, mówił, że gdy padnie ostatnia pszczoła, człowiekowi pozostaną cztery lata życia. Dlaczego? Sprawa jest prosta.  Pszczoły zapylają ponad osiemdziesiąt procent zjadanych przez nas roślin, zawdzięczamy im prawie co trzecią łyżkę jedzenia. Gdy pszczół zabraknie, będziemy mieć problemy ze zbiorami, bo wiele roślin po prostu nie będzie zapylonych. Dlatego powinniśmy chronić pszczoły najlepiej jak potrafimy.

 

Zostań pszczelim przyjacielem,

 chroń bioróżnorodność

 

Pod takim tytułem, odpowiadając na apele ekologów mówiące o ratowaniu zagrożonych gatunków, klasa I a  realizowała w roku szkolnym 2014/2015 projekt edukacyjny. Zanim jednak uczniowie przystąpili do  wykonywania konkretnych działań, dokładnie zapoznali się z problemem i przyczynami jego powstawania.

Wiemy już, że człowiek  zawdzięcza pszczołom  różnorodność owoców i warzyw w swoim jadłospisie. Ale, paradoksalnie, największym zagrożeniem dla pszczół jest właśnie człowiek, który degraduje ich naturalne środowisko – głównie dla zysku, sprawiając, że ekosystem,       w którym żyją,  nie działa prawidłowo, zanika jego bioróżnorodność.

Co to jest bioróżnorodność?

 

 Termin ten określa różnorodność życia w jego wszelkich formach, całkowitą zmienność życia na wszystkich poziomach jego organizacji. Bioróżnorodność ma  podstawowe znaczenie dla ewolucji oraz trwałości układów podtrzymujących życie w biosferze.

 

Dlaczego bioróżnorodność zanika?

 

To przykre, ale przyczynia się do tego faktu przede wszystkim człowiek, a czynniki sprzyjające to:

 

-  Emisja CO2 do atmosfery powodująca przyspieszone ocieplanie klimatu. Zmiany są tak szybkie, że populacje i gatunki nie są w stanie się do nich dostosować. Ocenia się, że w wyniku zmian klimatycznych - do roku 2050  - może wyginąć 18-35% gatunków roślin i zwierząt.

-  Przyspieszona budowa dróg i autostrad utrudnia wymianę genów niezbędną do zachowania gatunku.

-  Podejmowany na masową skalę handel  egzotycznymi zwierzętami lub wyrobami z ich skóry lub kości, który jest ogromnym zagrożeniem dla wielu gatunków. Na 10 zwierząt egzotycznych przeznaczonych do naszych sklepów zoologicznych, 9 ginie podczas transportu.

-  Nadmierny wyrąb lasów, zwłaszcza lasów tropikalnych, powodujący niszczenie najbogatszych w gatunki środowisk lądowych. Zastępowanie wielogatunkowych drzewostanów w lasach przez jednogatunkowe niszczy podstawę bytu wielu cennych gatunków.

-  Wylewanie nieoczyszczonych ścieków i trucizn do wód powodujące zubożenie składu gatunkowego rzek i strumieni. Niemal połowa stolicy Polski nadal wylewa nieoczyszczone ścieki do Wisły.

 

Gdy zdamy sobie sprawę, jak wielką degradacją dla naturalnego środowiska jest ekspansywna działalność człowieka, tym bardziej rozumiemy, że przyrodzie należy pomóc. Ale w jaki sposób to robić? Gimnazjalistom z I a pomogły jasno określone założenia.

 

Jakie były cele naszego projektu?

 

Przede wszystkim musiały nam one:

 

-  Uświadomić problem zanikania różnorodności gatunkowej, wskazać przyczyny tego  zjawiska

-  Przybliżyć wiedzę na temat życia pszczoły miodnej i dzikich pszczołowatych oraz ich znaczenia  dla przyrody i człowieka.

-  Zaznajomić z produktami pszczelimi (miód, wosk, propolis itp..)

-  Pomóc w edukowaniu, w jaki sposób możemy pomagać owadom zapylającym kwiaty, jak wyjaśniać przyczyny masowego ich wymierania.

-   Dać motywację do ochrony przyrody.

 

Pszczoły i ludzie! Mamy problem!

 

W naszej strefie klimatycznej ok. 80-90% gatunków roślin zapylanych jest przez owady. Pszczoła miodna odgrywa główną rolę wśród wszystkich zapylaczy. Zapylanie kwiatów poprzez pszczołę miodną ma ważniejsze znaczenie dla człowieka niż produkowany przez nią miód, propolis, pyłek i mleczko pszczele. Pełne zapylenie powoduje wzrost plonu, polepsza jakość owoców i warzyw, zwiększa w nich zawartość cukru i witamin, a także polepsza jakość nasion. Niestety, od kilku lat liczba pszczół i innych owadów zapylających wciąż maleje.

Obecnie pszczoły są najczulszym wskaźnikiem stanu środowiska naturalnego W dużej mierze zagrażają im chemiczne opryski roślin oraz stosowanie maszyn. Negatywnie też wpływa usuwanie martwych drzew i traw będących schronieniem dla wielu zapylaczy oraz wypalanie wiosną traw i nieużytków, wśród których są gniazda pożytecznych owadów.

    

Co zrobiliśmy, by temu zapobiegać?

 

-  Zbudowaliśmy domki i hotele dla owadów zapylających kwiaty.

-  Nietoperzom  w otoczeniu szkoły stworzyliśmy noclegownię.

-  Na wiosnę posadzimy rośliny miododajne.

 

Co ty możesz zrobić, by temu zapobiegać ?

 

1.      Kupuj żywność produkowaną w ekologicznych i lokalnych gospodarstwach.

2.      Unikaj miodów z krajów, w których środki owadobójcze stosowane są na dużą skalę.

3.      Staraj się unikać w uprawie roślin jakiejkolwiek chemii.

4.      Hoduj we własnym ogrodzie rośliny kwietne, lokalne, różnorodnie kwitnące, od wczesnej wiosny, do późnej jesieni. 

5.      Zostaw choć kawałek ogrodu półdziki, nie kośmy go.

6.      Nie wypalaj traw, nie pal liści.

7.      Stwórz warunki do wylęgu i gniazdowania dzikich owadów zapylających.

 

I… pamiętaj o słowach Alberta Einsteina – oby ludzkość nigdy nie musiała doświadczyć ich prawdziwości…

 

Klasa I a z wychowawcą