Logopedia

LOGOPEDIA PRZEZ ZABAWĘ

 

Opierając się na zasadach proponowanych przez pedagogikę zabawy, chciałyśmy pokazać w jaki sposób wykorzystując zabawę i wspólne w niej uczestnictwo rodziców i dzieci, pomóc w nauce mowy i rozwijaniu niezbędnych dla jej poprawnego funkcjonowania aspektów takich jak: sprawność narządów mowy, kompetencje fonologiczne, prawidłowy tor oddechowy, dojrzały sposób połykania, poprawna artykulacja. Liczymy na twórcze rozwijanie przedstawionych propozycji i życzymy przyjemnej i odkrywczej zabawy.

 

„Gimnastyka język przed lustrem”

Na początku jest rozgrzewka,

Językowa w przód wywieszka.

Cały język wyskakuje,

Wszystkim nam się pokazuje.

W dół i w górę,

W lewo, w prawo.

Pięknie ćwiczy!

Brawo! Brawo!

Język wargi oblizuje,

Pięknie kółka wykonuje.

Popatrzymy do lusterka,

Jak się język bawi w berka.

Kto spróbuje z miną śmiałą

Zwinąć język w rurkę małą?

Może uda się ta sztuczka.

Trzeba uczyć samouczka.

Bajeczka logopedyczna „Miś”

 

Dzisiaj twój język będzie małym misiem, a buzia jego domkiem. Miś obudził się wcześnie rano - przeciągnął się i trochę poziewał. Zrobił poranną gimnastykę - kilka podskoków (unoszenie języka na górny wałek dziąsłowy przy szeroko otwartych ustach), troszkę pobiegał (wypychanie językiem policzków). Na śniadanie zjadł słodki miód (zlizywanie czubkiem języka z podniebienia np. nutelli, miodu). Potem umył ząbki (oblizywanie językiem górnych zębów po wewnętrznej stronie przy zamkniętych, a następnie otwartych ustach).Wyjrzał przez okno (wysuwanie szerokiego języka na zewnątrz jamy ustnej). Zobaczył swoją koleżankę i przesłał jej całuski (cmokanie ustami - naśladowanie posyłania całusków).Koleżanka zaprosiła go na spacer.

 

Bajeczka logopedyczna Wycieczka do ZOO”

Jest piękny, słoneczny dzień. Pan Języczek wybiera się do Zoo. Spaceruje od klatki do klatki (wołamy: „tup, tup”).W pierwszej klatce widzi małpy. Skaczą po gałęziach (dotykamy czubkiem języka na przemian dolnych i górnych zębów), zjadają banany (poruszamy buzią) i wydają małpie okrzyki (wołamy: ”ooo”). W drugiej klatce mieszka wilk. Jest dziś bardzo zły – pokazuje zębiska (pokazujemy zęby), warczy („wrr”). W trzeciej klatce osiołek wydaje osiołkowe odgłosy („i-o, i-o, i-o”) i skacze wymachując tylnymi kopytami (uderzamy językiem o podniebienie). Następnie Pan Języczek spotyka węża. Wąż syczy („ssss”). Pan Języczek odwiedza słonia. Słoń chwali się swoją zwinną trąbą (wysuwamy język z buzi jak najdalej na brodę). Potem Pan Języczek idzie obejrzeć krokodyla, który głośno kłapie paszczą(otwieramy i zamykamy wargi wyciągnięte z przodu). O! Jest żyrafa, ma bardzo długą szyje (próbujemy sięgnąć językiem do nosa). W tej wielkiej klatce mieszka orzeł. Ma piękne, duże skrzydła (podnosimy się z przysiadu, machając rękoma „skrzydłami” – wdychamy powietrze nosem, wydychamy ustami). A któż tam leży w bajorku? To hipopotam. Chyba jest śpiący, bo ziewa (głośno ziewamy, otwierając szeroko buzię). Po skałach skacze zwinna kozica (dotykamy czubkiem języka ostatnich dolnych i górnych zębów). A ty jest akwarium żółwia. Żółwiowi nigdzie się nie spieszy. Bardzo wolno spaceruje (wolno wysuwamy na brodę i chowamy język do buzi, nie opierając go o zęby). Tuż obok jest akwarium pięknych ryb. Czy te ryby chcą coś powiedzieć (układamy usta w „rybi pyszczek”)? Pan Języczek jest już bardzo zmęczony, odwiedził wszystkie zwierzęta w zoo. Teraz czas na lody. Ech, pyszne te lody (wykonujemy językiem ruchy przypominające lizanie lodów, następnie oblizujemy wargi ruchem okrężnym).

 

Bajeczka logopedyczna „Indianie”

 

Indianie wyruszają ze swojej wioski na polowanie. Żegnają się ze swoimi dziećmi (cmokając całujemy palce prawej ręki) i żonami (cmokając całujemy palce lewej ręki).

Wsiadają na swoje konie i jadą (naśladujemy językiem tętent koński, zmieniając brzmienie przez inny układ warg) przez most (usta jak do ,, u " i kląskanie), a potem przez prerię (usta jak do ..i" ikląskanie).

Konie zmęczyły się (parskanie) i dają znak, że chcą pić: ihaha, ihaha, ihaha.

Indianie zatrzymują swoje konie: prrr.....prrr.....prrr....

Konie piją (ruchy języka z dołu do góry, naśladujące picie zwierzęcia).

Nagle Indianie ujrzeli zwierzynę i strzelili z łuku. Zbliżała się noc, więc musieli rozpalić ognisko. Nie mieli zapałek. Zaczęli od małej iskierki i musieli mocno dmuchać, żeby ognisko się rozpaliło (dmuchanie w złączone ręce).

Upiekli na ogniu zwierzynę i zrobili sobie ucztę (mlaskanie i oblizywanie szeroko otwartych ust).

Po jedzeniu zapalili fajkę pokoju (między wargi wkładamy szpatułkę lub ołówek i mocno trzymamy).

Po pewnym czasie zachciało im się spać (ziewanie) i zasnęli (chrapanie).

Rano Indianie zwołali rozbiegane konie: a-e-o, y-u-i (przeciągamy samogłoski).

Wsiedli na nie i pojechali przez prerię (usta jak do „i", kląskanie), a potem przez most (usta jak do „ u " i kląskanie).

Wrócili do wioski i witają się ze swoimi dziećmi (cmokając całujemy palce prawej ręki) i żonami (cmokając całujemy palce lewej ręki).

 

Bajeczka logopedyczna „Przygody węża”

 

W pewnej jaskini spał wąż samotnik (język leży płasko na dnie jamy ustnej). Kiedy się obudził zaczął chodzić po całej jaskini (dzieci poruszają czubkiem języka za dolnymi zębami). Wąż wspinał się po ścianach jaskini w górę (dzieci dotykają językiem do dziąseł za górnymi zębami). Wąż rozglądał się dookoła (dzieci oblizują górne i dolne zęby od wewnętrznej strony).Wąż głośno syczał sssss....(dzieci mają zaciśnięte zęby, rozciągnięte usta i mówią sssss....) Chciał wyjść z jakini(przeciskanie język między zęby) ale okazało się że wyjście zablokował duży kamień. Po ciężkich próbach udało mu się wyjść. Z radości zasyczał.sssss.

 

Zabawy dźwiękonaśladowcze:

  • kura (ko, ko, ko) - cofanie języka, mówienie rytmiczne;
  • wilk (ułuuu) - wydłużanie fazy wydechowej z ustami wysuniętymi do przodu;
  • Indianin (uuu... z uderzaniem dłonią w wysunięte do przodu wargi) - masaż warg, pośrednie cofanie języka;
  • miś (m..., mruczenie) - długa faza wydechowa;
  • osioł (ija, ija) - artykulacja miękkiej spółgłoski, zaciskanie zębów przygotowujące do wypowiadania innych głosek miękkich;
  • żaba (kum, kum lub kła, kła; rech, rech) - rytmizowanie mowy;
  • kot (miau) - wzmacnianie melodii mowy, wyraz może być zaczątkiem zdań pytających miau?);
  • mysz (pi, pi, pi) - akcentowanie rytmu mowy;
  • owca (beee...) - wydłużanie fazy wydechowej, rozciąganie ust w uśmiechu;
  • pies (haulhaul) - wzmocnienie akcentu, zaczątek zdań wykrzyknikowych i rozkazujących;
  • straż pożarna (e - u, e - u...) - ćwiczenie warg, naprzemienne ściąganie i rozciąganie warg z długim wydechem;
  • koń (kląskanie językiem lub ihahaha...) - gimnastyka języka i warg, przy ustach otwartych, widać rozciągnięte pod językiem wędzidełko;
  • koza (meee...) - wydłużanie fazy wydechowej, rozciąganie warg w uśmiechu;
  • krowa (muuu...) - wydłużanie fazy wydechowej, wysuwanie warg do przodu;
  • traktor (pach, pach lub ter, ter) - rytmizowanie mowy.

Ćwiczenia językowe:

Wykładamy na stolik kolorowe kwiatki, pod każdym z nich przyklejone jest

zadanie językowe, które dziecko ma wykonać. Dziecko samo wybiera kwiatki.

·         klaskanie uderzając szerokim językiem o podniebienie

·         przeciskanie języka między złączonymi zębami

·         liczenie zębów górnych

·         liczenie zębów dolnych

·         oblizywanie warg

·         unoszenie języka do nosa

·         opuszczanie języka na brodę

 

Zagadki ortofoniczne „Jakie to zwierzę?”, „Czyje to głosy?”

Dziecko rozpoznaje odtwarzane z magnetofonu/odtwarzacza głosy zwierząt. Kolejno wybiera jeden obrazek z narysowanym zwierzęciem, nazywa je a następnie naśladuje jego mowę zwracając uwagę na prawidłowe ułożenie narządów artykulacyjnych.

 

Zagadki ortofoniczne  „Pojazdy uprzywilejowane”

Dziecko rozpoznaje samochody uprzywilejowane. Naśladuje ich odgłosy (karetka pogotowia e-o, straż pożarna a-o, policja i-u).

 

 

Zagadki bez fonii „Jakie zwierzątko naśladuję?”

Rodzic wiesza obrazki przedstawiające zwierzęta. Nie używając głosu, pokazuje za pomocą ułożenia warg, zębów i języka układ narządów mowy odpowiadający dźwiękom wydawanym przez przedstawione zwierzęta. Zwraca uwagę na wyraźny układ artykulatorów. Dziecko odgaduje i wskazuje obrazek ze zwierzęciem, które naśladuje rodzic.

 

Zabawa oddechowa „Kolorowe piórka”

Dziecko układa piórko na otwartej dłoni. Zadanie polega na przysunięciu dłoni do ust, krótkim wdechu nosem i zdmuchnięciu piórka z dłoni powietrzem wydychanym ustami. Następnie dziecko dmucha piórko po dywanie. Podczas tej zabawy można również  wykorzystać: wacik kosmetyczny, kuleczki z  bibuły, chusteczkę, skrawki papieru.

 

Zabawa oddechowa „Bąbelkowy zawrót głowy”

Dziecko dmucha bańki mydlane małe i duże. Można tworzyć bańki mydlane na stole czy też  w misce z wodą.

Zabawa oddechowa  „Wiosna”

Dziecko naśladuje lekki, wiosenny wiatr- dmuchamy na wiosenną trawkę zrobioną z papieru, pamiętając o prawidłowym torze oddechowym. Wiosną wszystko budzi się do życia, zaczynają rosnąć rośliny. Pokazujemy jak rosną rośliny. W przysiadzie wdychamy powietrze nosem podnosimy się do góry i wypuszczamy ustami. Wąchamy wiosenne kwiatki wdychamy powietrze nosem, wypuszczamy ustami.

 

Zabawa oddechowa-plastyczna„Kropki, plamki”

Dziecko za pomocą słomki przenosi wycięte z papieru kolorowe kółeczka na schemat np. pisanki. W ten sposób ma ozdobić świąteczne jajko. Na koniec przykleja przeniesione elementy.

 

Logopeda

Justyna Gleń, Jadwiga Urbańska

 

 


Logopeda

Justyna Gleń, Jadwiga Urbańska

Logopeda – kto to taki ?

Zacznijmy od początku.

Logopedia jest nauką „o kształtowaniu prawidłowej mowy, usuwaniu wad wymowy oraz nauczaniu mowy w przypadku jej braku lub utraty”. [Styczek, 1981]. Termin logopedia pochodzi od greckich słów: logos – znaczy słowo oraz paidela – znaczy wychowanie. Oprócz tego logopedia to nauka zajmująca się człowiekiem w wielu jego sferach: sferze medycznej, sferze pedagogicznej, sferze psychologicznej a także sferze językowej i ruchowej. A czym jest mowa? Mowa to „zespół czynności jakie wykonuje człowiek przy udziale języka poznając świat i przekazując wiedzę o sobie i o świecie innym uczestniką życia społecznego.” [Grabias, 2001]

Logopedia jest bardzo szeroko i interdyscyplinarnie rozwijającą się dziedziną wiedzy,
w sposób naturalny wyodrębniono wśród niej wiele specjalności:

- logopedia ogólna/szkolna – to dział logopedii zajmujący się stymulowaniem prawidłowego rozwoju mowy dzieci oraz leczeniem wad wymowy dzieci i osób dorosłych

- neurologopedia – to dział logopedii zajmujący się leczeniem i rehabilitacją mowy osób
z dysfunkcjami Ośrodkowego Układu Nerwowego

- surdologopedia – to dział logopedii zajmujący się leczeniem i rehabilitacją mowy osób niesłyszących lub słabo słyszących

- tyflologopedia – to dział logopedii zajmujący się leczeniem i rehabilitacją mowy osób niewidzących lub słabo widzących

- oligofrenologopedia – to dział logopedii zajmujący się wspomaganiem rozwoju mowy
i komunikacji u osób z niepełnosprawnością umysłową

- logopedia medialna– to dział logopedii zajmujący się kształtowaniem poprawnej wymowy  i dykcji oraz techniki mówienia np. dziennikarze

- balbutologia – to dział logopedii zajmujący się pracą z osobami mającymi zaburzenia płynności mowy, jąkania oraz z osobami mającymi strach przed mówieniem

- afazjologia– to dział logopedii zajmujący się nauką i kształtowaniem prawidłowej mowy
u osób, które mówiły lecz w wyniku zdarzeń zaprzestały mówić np. u osób po wypadkach, udarach

Logopeda to specjalista posiadający wiedzę z zakresu foniatrii i ortodoncji, neurologii
i audiologii. Niezbędna jest także wiedza psychologiczna, pedagogiczna i językoznawcza. Logopeda to inaczej terapeuta mowy i komunikacji, który pracuje zarówno z dziećmi jak
 i z dorosłymi. Pierwszy kontakt logopedy z dzieckiem ma miejsce na oddziale w szpitalu
z noworodkami, z dziećmi, które mają problemy z ssaniem, połykaniem czy prawidłowym oddychaniem. Następnie możemy spotkać logopedę pracującego z dziećmi w przedszkolu czy szkole, gdzie dziecko ma problemy dotyczące rozumienia i nadawania mowy, prawidłowej wymowy określonych głosek oraz prawidłowej emisji głosu. Logopeda wykrywa, diagnozuje oraz prowadzi terapię mowy. Ponadto logopeda zajmuje się pracą korekcyjno
– wyrównawczą trudności w czytaniu i pisaniu. Logopedę możemy też spotkać
w pracy z osobami dorosłymi, które na skutek nieszczęśliwych zdarzeń „straciły” zdolność mówienia. Logopeda pomaga rozwinąć od nowa umiejętność posługiwania się piękną mową zarówno osobą dorosłym jak i dzieciom.

Logopeda to terapeuta – wizyta u niego nie oznacza choroby.  Stomatolog, ortodonta, laryngolog, foniatra czy audiolog są dla nas. Wspólnie dbajmy o piękną mowę i harmonijny rozwój naszych dzieci.


 

Logopeda

Justyna Gleń, Jadwiga Urbańska

 

Mowa mojego dziecka mnie niepokoi. Gdzie udać się po pomoc?

Wszyscy doskonale wiemy, że lepiej zapobiegać niż leczyć. Gdzie więc udać się po pomoc, gdy zauważymy, że mowa naszego dziecka rozwija się nieprawidłowo lub dziecko w ogóle nie mówi ?

·         Wychowawca grupy przedszkolnej lub wychowawca klasy

·         Zespół pomocy psychologiczno – pedagogicznej  szkole (w skład takiego zespołu wchodzą: nauczyciele terapii pedagogicznej, pedagog, logopeda)

·         Poradnia Psychologiczno – Pedagogiczna w Rzeszowie, ul. Batorego 9 (telefon kontaktowy: 17 852 81 30, adres strony internetowej: www.pp1-rzeszow.edu.pl

oraz możemy udać się prywatnie do następujących ośrodków w Rzeszowie

·         Centrum Terapii i Wspierania Rozwoju MOZAIKA w Rzeszowie, ul. Dominikańska
1 (telefon kontaktowy: 507 790 165, 691 978 755, adres strony internetowej: www.dladziecirzeszow.pl

·         Centrum Diagnozy i Terapii COGITO w Rzeszowie, ul. Instalatorów 3 (telefon kontaktowy: 506 852 612, adres strony internetowej: www.cogito.rzeszow.pl

Poradnia Psychologiczno – Pedagogiczna w Rzeszowie  w zakresie wszechstronnego rozwoju dzieci i młodzieży prowadzi specjalistyczne badania psychologiczne, pedagogiczne
i logopedyczne a także konsultacje lekarskie, diagnozuje gotowość dzieci do podjęcia nauki
w szkole podstawowej, diagnozuje przyczyny trudności w nauce oraz bada wady i opóźnienia rozwoju mowy dzieci. Poradnia Psychologiczno – Pedagogiczna prowadzi zajęcia integracyjno – adaptacyjne dla dzieci, psychoedukację w zakresie radzenia sobie w sytuacjach dla dziecka trudnych i stresujących a także doradztwo i diagnozę dla dzieci i młodzieży z dysfunkcjami w rozwoju.

Poradnia Psychologiczno – Pedagogiczna w Rzeszowie prowadzi w zakresie wspomagania wychowawczej funkcji rodziny konsultacje rodzinne, zajęcia dla rodziców (psychoedukacyjne), doradztwo dla rodziców dzieci i młodzieży niepełnosprawnych lub
z dysfunkcjami oraz rozpowszechnia informację na temat możliwości korzystania ze szkoleń kompetencji wychowawczych.

W zakresie terapii zaburzeń w rozwoju i zachowań dysfunkcyjnych Poradnia Rzeszowska prowadzi zajęcia indywidualne i grupowe mające charakter zajęć korekcyjno
– kompensacyjnych, zajęcia z terapii logopedycznej, terapię psychologiczną wobec dzieci
i młodzieży z trudnościami emocjonalnymi oraz zajęcia psychoedukacyjne kształtujące umiejętności radzenia sobie w sytuacjach trudnych i stresujących.